Ginekologia

Badania molekularne w raku endometrium – klucz do nowoczesnego leczenia raka trzonu macicy

Rak endometrium

Rak endometrium (rak trzonu macicy) nie jest jedną chorobą, lecz grupą czterech różnych podtypów biologicznych. Każdy z nich charakteryzuje się inną agresywnością oraz wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego. Współczesna onkologia jednoznacznie pokazuje, że prawidłowa diagnostyka molekularna na początku leczenia ma kluczowe znaczenie – wpływa na zakres operacji, konieczność usunięcia węzłów chłonnych oraz dobór leczenia uzupełniającego.

Rak endometrium – dlaczego to nie jedna choroba?

Rak trzonu macicy obejmuje cztery główne podtypy molekularne, które różnią się:

  • agresywnością biologiczną,
  • rokowaniem,
  • odpowiedzią na leczenie,
  • zakresem wymaganej operacji.

Z tego powodu sama klasyczna ocena histopatologiczna nie jest już wystarczająca do pełnego zaplanowania terapii.

Błędy w leczeniu raka endometrium – znaczenie limfadenektomii

Nieprawidłowo zaplanowana limfadenektomia (usuwanie węzłów chłonnych) może prowadzić do:

  • niedoszacowania stopnia zaawansowania choroby,
  • albo przeciwnie – do niepotrzebnie rozległego zabiegu operacyjnego,
  • zwiększenia ryzyka powikłań (np. obrzęków limfatycznych),
  • nadmiernej lub niepotrzebnej radioterapii i radiochemioterapii.

Dlatego tak ważne jest precyzyjne określenie biologii nowotworu jeszcze przed operacją.

Kiedy wykonać biopsję endometrium? Rekomendacje PTGiO

Biopsja endometrium powinna być wykonana szczególnie u pacjentek zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej:

Wskazania do biopsji endometrium:

  • krwawienia po menopauzie i endometrium > 3 mm w USG,
  • krwawienia u pacjentek stosujących tamoksyfen,
  • obecność czynników ryzyka raka endometrium.

Diagnostyka raka endometrium – histopatologia to dopiero początek

Wynik histopatologiczny określa:

  • typ histologiczny nowotworu,
  • stopień zróżnicowania (G1–G3, low grade – high grade).

Dlaczego sama histopatologia nie wystarcza?

Obecnie wiadomo, że te parametry są niewystarczające i stanowią jedynie pierwszy etap diagnostyki.

Pobrany materiał powinien być obowiązkowo uzupełniony o diagnostykę molekularną, która pozwala określić biologiczny podtyp raka endometrium.

Klasyfikacja molekularna raka endometrium – ProMisE i NGS

Algorytm ProMisE w raku endometrium

Jednym z najczęściej stosowanych systemów jest ProMisE (Proactive Molecular Risk Classifier for Endometrial Cancer), który obejmuje:

  • immunohistochemię (IHC): TP53,
  • białka naprawy DNA (MMR): MLH1, MSH2, MSH6, PMS2,
  • analizę mutacji POLE.

Badania NGS w diagnostyce raka endometrium

Nowocześniejszą i bardziej szczegółową metodą jest NGS (Next-Generation Sequencing), obejmujące m.in.:

  • MLH1, MSH2, MSH6, PMS2,
  • TP53,
  • POLE, POLD1,
  • BRCA1, BRCA2,
  • CTNNB1 (β-katenina).

Metoda ta jest szczególnie cenna u młodszych pacjentek (<45 r.ż.), ponieważ pozwala dokładniej zaplanować leczenie i ocenę ryzyka.

Dlaczego badania molekularne raka endometrium są ważne przed operacją?

Nowotwory niskiego ryzyka (POLE-mutated)

  • ograniczenie zakresu operacji,
  • w wybranych przypadkach leczenie oszczędzające macicę i jajniki,
  • rezygnacja z usuwania węzłów chłonnych.

Efekty:

  • mniejsze ryzyko powikłań,
  • mniejsze ryzyko obrzęków limfatycznych,
  • lepsza jakość życia pacjentki.

Nowotwory wysokiego ryzyka (p53-abn)

  • pełne stadializowanie choroby,
  • limfadenektomia miedniczna i okołoaortalna,
  • nawet w przypadkach pozornie niskiego stopnia (G1).

Dzięki temu możliwe jest dobranie mniej toksycznego leczenia uzupełniającego, np. radioterapii zamiast radiochemioterapii.

Dlaczego klasyfikacja molekularna zmienia leczenie raka endometrium?

  • unikamy nadmiernie agresywnego leczenia u pacjentek niskiego ryzyka,
  • nie przeoczamy potrzeby intensywnej terapii u pacjentek wysokiego ryzyka,
  • personalizujemy leczenie („szyte na miarę”).

Diagnostyka molekularna raka endometrium a profilaktyka rodzinna

Badania NGS mogą również ujawnić predyspozycje genetyczne, takie jak:

  • zespół Lyncha (zaburzenia MMR),
  • mutacje BRCA1/BRCA2.

Ma to znaczenie nie tylko dla pacjentki, ale również dla jej rodziny, ponieważ umożliwia wczesną profilaktykę i diagnostykę u bliskich.

Leczenie raka endometrium w wyspecjalizowanej klinice

Nowoczesne leczenie raka endometrium powinno zawsze obejmować:

  • biopsję endometrium,
  • dokładną ocenę histopatologiczną,
  • obowiązkową klasyfikację molekularną przed operacją.

To właśnie precyzyjna diagnostyka pozwala uniknąć zarówno niedoleczenia, jak i niepotrzebnie agresywnej terapii.

W naszej klinice prowadzimy kompleksową diagnostykę i leczenie raka endometrium – od biopsji, przez diagnostykę molekularną, aż po planowanie leczenia operacyjnego zgodnie z aktualnymi standardami światowymi.

Twoje bezpieczeństwo zaczyna się od właściwej diagnozy.

Jeżeli rozważasz kompleksowe leczenie ginekologiczne w prywatnym ośrodku:

+48 88 15 14 111

Udostępnij:

Prof. Jacek Sznurkowski – portret ginekologa onkologa Gdynia

Prof. dr hab. n. med. Jacek Sznurkowski

Specjalista ginekologii onkologicznej, chirurgii onkologicznej oraz położnictwa i ginekologii, z ponad 27-letnim doświadczeniem klinicznym. Łączy praktykę operacyjną na najwyższym poziomie z działalnością naukową oraz międzynarodowym doświadczeniem zdobywanym m.in. w czołowych ośrodkach onkologicznych na świecie. W swoich publikacjach dzieli się wiedzą i nowoczesnym podejściem do diagnostyki oraz leczenia chorób nowotworowych kobiet.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

* Dodając komentarz, wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych podanych w formularzu w celu publikacji komentarza oraz jego wyświetlania na stronie.

Ostatnie wpisy
Kategorie

Rejestracja

Przyjęcia prywatne — Szpital Swissmed S.A., Gdańsk oraz Profesor Sznurkowski Podmiot Leczniczy, Gdynia.